การวัดผลและประเมินผลพัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย สามารถใช้วิธีการต่างๆ ได้หลาย รูปแบบ
การรวบรวมข้อมูลขึ้นอยู่กับลักษณะและประเภทของข้อมูลที่ต้องการวิรีการที่เหมาะสมและนิยมใช้ ในการประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัยแนวใหม่ มีด้วยกันหลายวิธีดังต่อไปนี้
1. การสังเกต (Ovservation) การสังเกตจึงเป็นวิธีการที่ครูส่วนใหญ่ใช้ในการวัดและ ประเมินผล ดามสภาพ
จริงที่เก็บรวบรวมข้อมูลเคี่ยวกับตัวเด็กทั้งอย่างเป็นทางการและไม่เป็นทางการด้วยการ เฝ้าดูพฤติกรรมที่
แสดงออกตามธรรมชาติโดย ไม่รู้ตัว แล้วจัดบันทึถพฤติกรรมที่สังเกตได้ลงในแบบฟอร์ม
2. การสังเกตโดยอ้อม (Indirect obscrvation)/ เป็นการสังเกตที่ผู้สังเกตไม่ได้ฝ้าสังเกตดู พฤติกรรม
ต่างๆด้วยตนเอง แต่อาศัยการถ่ายทอดจากผู้อื่นเล่าพฤติกรรมของผู้ถูกสังเกตให้ผู้สังเกตฟัง หรือ อาศัยข้อมูลจากเครื่องมือต่างๆ
3. แบบบันทึก (Aneedotal records) แบบบันทึก เป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งที่ใช้ในการบันทึก พฤติกรรมหรือ
เหตุการณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับเด็กปฐมวัยที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาหนึ่งๆ เช่น บันทึกการพัฒนาของ เด็ก บันทึกการเจริญเติบโตของเด็ก เป็นต้น
4.การใช้แบบทดสอบ (Test)แบบทดสอบในระดับอนุบาลแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ
1.แบบทดสอบที่ครูสร้างขึ้น (Teacher -made)
2.แบบทดสอบมาตรฐาน (Standardized test)
5. การใช้แบบประเมินพัฒนาการ หรือแบบตรวจสอบรายการ (Checklist) แบบตรวจสอบ รายการ เป็นชุด
ของข้อความที่แสดงรายการ หรือพฤติกรรมของเด็ก เพื่อให้ครูทำการตรวจสอบหรือสำรวจดู ว่าราชการหรือพฤติกรรมที่ต้องการสำรวงมีอยู่หรือไม่ แบบตรวจสอบรายการ
6. แฟ้มสะสมงาน (Portfolio)แฟ้มสะสมงาน คือ การรวบรวมผลงานของเด็กปฐมวัยอย่างมี จุดมุ่งหมาย
แสดงให้เห็นถึงความพยายาม ความก้าวหน้า ทักษะและพัฒนาการ ดลอดจนความสำเร็จของเด็ก ในค้านใดค้านหนึ่งหรือหลายๆด้าน
7. การสัมภาษณ์ (interview เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนอาจเกิดขึ้นระหว่างครูเด็กครู ผู้ปกครอง จะ
ได้ผลดีถ้ามีความคุ้นเคยกัน มีประ โยชน์ในการทำความเข้าใจเด็กแบ่งเป็น 3 ประเภทคือ
1.การสัมภาษณ์แบบมี โครงสร้าง
2.การสัมภาษณ์แบบไม่มีไครงสร้างหรือไม่เป็นทางการ
3.การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง
8. การเขียนบันทึกเกี่ยวกับตัวเด็ก (Anecdotes) เป็นการเขียนเรื่องราวสั้นๆเกี่ยวกับตัวเด็กจาก เหตุการณ์
ที่มีความหมายต่อครูและเด็ก ครูอาจสังเกตจนกระทั่งเหตุการณ์ผ่านพ้นไปจึงจดบันทึกหรือบันทึก ย่อๆ ขณะสังเกต